ตรวจฎีกาแบบ 3 มิติ เทคนิคการตรวจฎีกาเบิกจ่ายเงินโครงการจัดงานประเพณีขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.)
ต้องยึดหลัก "ความโปร่งใส เอกสารถูกต้องครบถ้วน สอดคล้องกับงบประมาณ และเป็นไปตามระเบียบกระทรวงมหาดไทย"
โดยมีเทคนิคสำคัญในการตรวจสอบเอกสารหลักฐานก่อนอนุมัติเบิกจ่าย ดังนี้
1. ตรวจสอบความถูกต้องตามระเบียบหลัก (Checklist กฎหมาย)
ระเบียบที่ใช้บังคับ: ต้องเป็นไปตาม ระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยการเบิกค่าใช้จ่ายในการจัดงานฯ พ.ศ. 2564 โดยงานที่จัดต้องเป็นกิจกรรมสาธารณะและก่อให้เกิดประโยชน์ต่อประชาชนส่วนรวมความซ้ำซ้อนของงบประมาณ: ต้องตรวจสอบว่ากิจกรรมนั้นมีลักษณะซ้ำซ้อนกับงบประมาณรายจ่ายอื่น หรือมีหน่วยงานอื่นจัดซ้ำซ้อนหรือไม่2. ตรวจสอบเอกสารในสำนวนฎีกา (Document Verification)
หนังสืออนุมัติโครงการ: ต้องมีสำเนาโครงการที่ผ่านการอนุมัติจากผู้มีอำนาจ (เช่น นายก อปท.) มีคำสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการจัดงาน และคำสั่งมอบหมายหน้าที่ชัดเจนใบสำคัญรับเงิน / ใบเสร็จรับเงิน:ต้องระบุชื่อ ที่อยู่ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของผู้รับเงินหรือร้านค้าอย่างครบถ้วนวันที่ในใบเสร็จต้องสัมพันธ์กับระยะเวลาการจัดงาน (ต้องไม่เกิดก่อนวันที่ระบุในเอกสารอนุมัติให้จัดงาน)
การจัดซื้อจัดจ้าง: กรณีที่มีการจ้างเหมา (เช่น จ้างเต็นท์, เวที, เครื่องเสียง, การแสดง) ต้องแนบเอกสารการจัดซื้อจัดจ้าง เช่น ใบเสนอราคา (กรณีเกิน 10,000 บาท) สัญญาจ้าง และบันทึกการตรวจรับพัสดุมาด้วยภาพถ่ายการจัดงาน: ต้องมีภาพถ่ายประกอบการดำเนินงานอย่างน้อย 3-5 ภาพ เพื่อใช้เป็นหลักฐานเชิงประจักษ์ว่ามีการจัดงานจริงและกิจกรรมเป็นไปตามวัตถุประสงค์ของโครงการ3. เทคนิคการตรวจสอบเชิงลึก (Anti-Corruption & Audit)
การจ้างศิลปิน/นักร้อง/การแสดง: ต้องแนบกำหนดการแสดง, สัญญาว่าจ้าง (ระบุค่าจ้าง ขอบเขตงาน และเงื่อนไขการจ่ายเงิน), และสำเนาบัตรประชาชนของผู้รับจ้างการเบิกจ่ายค่าอาหารและเครื่องดื่ม: ตรวจสอบจากจำนวนผู้เข้าร่วมงานจริง (สามารถเทียบเคียงได้จากภาพถ่ายหรือใบลงทะเบียน) ว่าสอดคล้องกับจำนวนเงินที่เบิกหรือไม่การยืมเงินไปจ่ายล่วงหน้า: หากมีการยืมเงินทดรองราชการ ให้ตรวจสอบสัญญาการยืมเงิน และติดตามให้มีการเคลียร์ฎีกา (ส่งใช้เงินยืม) ภายในระยะเวลาที่ระเบียบกำหนดอย่างเคร่งครัด
เพื่อตอบโจทย์การตรวจหน้าฎีกาอย่างละเอียดระดับมืออาชีพ จะใช้วิธี "ตรวจ 3 มิติ (กฎหมาย-ตัวเลข-ข้อเท็จจริงเชิงประจักษ์)" เพื่อป้องกันข้อทักท้วงจาก สำนักงานตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) โดยมีรายละเอียดลึกในแต่ละประเด็นดังนี้.....1. จุดดักจับ (Checkpoints)
แยกตามหมวดค่าใช้จ่ายหลักเมื่อกางหน้าฎีกาจัดงานประเพณี ให้เจาะตรวจเงื่อนไขเฉพาะตาม ระเบียบมท. จัดงานและกิจกรรมสาธารณะ พ.ศ. 2564 ดังนี้หมวดค่าอาหารและเครื่องดื่ม:อัตราควบคุม: ต้องตรวจสอบว่าไม่เกิน 150 บาทต่อคนต่อวัน หรือกรณีจัดร่วมกับโครงการฝึกอบรมให้ดูว่ามีเบิกซ้ำซ้อนกันไหมหลักฐานคุมยอด: ต้องมีบัญชีรายชื่อผู้เข้าร่วมงาน (ใบลงทะเบียน) ที่มีลายมือชื่อจริง คอยรีเช็กกับจำนวนกล่องอาหารที่สั่งซื้อในใบเสร็จหมวดค่าตอบแทนและพิธีกรรม:ปัจจัยถวายพระสงฆ์: พระสงฆ์ไม่สามารถออกใบเสร็จรับเงินได้ เจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบโครงการต้องทำ "ใบรับรองการจ่ายเงิน" พร้อมแนบสูจิบัตรหรือกำหนดการประกอบ เพื่อเป็นหลักฐานให้กองคลัง ตามแนวทางปฏิบัติของกระทรวงมหาดไทยค่าตอบแทนกรรมการตัดสิน/ผู้แสดง: ตรวจสอบบัตรประชาชน และใช้อัตราเบิกจ่ายตามเกณฑ์ (เช่น ข้าราชการไม่เกิน 400 บาท/วัน, บุคคลภายนอกไม่เกิน 800 บาท/วัน)หมวดของขวัญ / ของรางวัล:ผู้สูงอายุ/เด็ก: หากมีการแจกของขวัญวันประเพณี ต้องสอดคล้องกับแนววินิจฉัย เช่น ของขวัญมูลค่าไม่เกิน 100 บาท เพื่อความประหยัดและเท่าที่จำเป็นตามแนว คำพิพากษาศาลปกครอง (อร.171/2567) ห้ามซื้อของส่วนตัวที่อยู่นอกเหนือวัตถุประสงค์โครงการ2. เทคนิคการสอบทาน "ความเชื่อมโยงของเวลา" (Chronological Audit)
จุดที่ สตง. มักตรวจพบความบกพร่องบ่อยที่สุดคือ "วันที่" ในเอกสารหน้าฎีกาไม่สอดคล้องกัน ให้ใช้วิธีไล่ไทม์ไลน์ดังนี้[แผนพัฒนาท้องถิ่น] ➔ [ตั้งงบประมาณ/ข้อบัญญัติ] ➔ [ขออนุมัติโครงการ] ➔ [จัดซื้อจัดจ้าง/ยืมเงิน] ➔ [จัดงานจริง] ➔ [ตรวจรับ/จ่ายเงิน]กฎเหล็กเรื่องวันที่: วันที่ในใบเสร็จรับเงิน ใบกำกับภาษี หรือใบส่งของ "ต้องไม่เกิดก่อน" วันที่ได้รับอนุมัติโครงการ และอนุมัติจัดซื้อจัดจ้างกรณีการจ้างเหมาบริการ: เอกสารจัดซื้อจัดจ้าง (เช่น ค่าเช่าเต็นท์ เวที ระบบเครื่องเสียง) ต้องลงระบบ e-GP และทำความตกลงตาม พ.ร.บ. จัดซื้อจัดจ้างฯ ให้เสร็จสิ้นก่อนเริ่มวันจัดงานประเพณีจริง3. รายการเอกสาร "ต้องมี" แนบหน้าฎีกา (Mandatory Attachments) เพื่อให้หน้าฎีกาผ่านการอนุมัติอย่างไร้ข้อทักท้วง
ต้องมีเอกสารเรียงตามลำดับดังนี้หน้าฎีกาเบิกเงิน (แบบข.01): ลงนามครบถ้วนทุกช่อง (ผู้เบิก, ผู้ตรวจหน้าฎีกา, ผู้อำนวยการกองคลัง, ปลัด อปท., นายก อปท.)เอกสารขออนุมัติ: โครงการจัดงานประเพณีฉบับจริง + บันทึกข้อความขออนุมัติ
จัดงาน
คำสั่งควบคุม: คำสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการจัดงาน คณะกรรมการตรวจรับ และเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบหลักฐานการจัดซื้อจัดจ้าง: (ถ้ามี) ใบสั่งซื้อ/สั่งจ้าง, รายงานผลการตรวจรับพัสดุหลักฐานการจ่ายเงิน: ใบเสร็จรับเงินฉบับจริง, ใบรับรองการจ่ายเงิน, สำเนาบัตรประชาชนผู้รับเงินหลักฐานเชิงประจักษ์: ภาพถ่ายการดำเนินงาน (ก่อนจัด, ระหว่างจัด, หลังจัด) พร้อมสรุปผลโครงการตามหลักความคุ้มค่าหวังว่าเรื่องนี้เป็นประโยชน์ทั้งผู้จัดทำโครงการและผู้ตรวจหน้าฎีกา เพื่อป้องกันจากหน่วยตรวจสอบ
วราภรณ์ แสงชา
คนท้องถิ่นหัวใจสิงห์
วิทยากรอิสระ
15 พฤษภาคม 2569
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น