คู่มือร่าง TOR จ้างเหมาบริการบุคคลธรรมดา ให้ถูกต้องตามระเบียบพัสดุ และปลอดภัยจาก สตง.

 

[แชร์เก็บไว้เลย! คู่มือร่าง TOR จ้างเหมาบริการบุคคลธรรมดา ให้ถูกต้องตามระเบียบพัสดุ และปลอดภัยจาก สตง.]

สำหรับเจ้าหน้าที่พัสดุและผู้บริหารท้องถิ่น/หน่วยงานรัฐ หลายท่านกำลังกังวลใจเรื่องการร่างขอบเขตงาน (TOR) จ้างเหมาบริการบุคคลธรรมดา ว่าจะเขียนอย่างไรให้ถูกต้องตามหนังสือเวียน ว 9636, ว 877 และเป็นไปตามโครงสร้างหัวข้อของ ว 159 ของกรมบัญชีกลาง โดยไม่ให้เสี่ยงกลายเป็นการ "จ้างแรงงานแอบแฝง" ซึ่งขัดกับหลักกฎหมายจ้างทำของ

สรุปข้อห้าม ข้อควรปฏิบัติ และวิธีปรับถ้อยคำในสัญญามาให้อย่างละเอียดแบบจัดเต็ม ไม่ตัดทอน ดังนี้ครับ:

5 ข้อห้ามเด็ดขาด (หากระบุใน TOR หรือสัญญา จะกลายเป็นการจ้างแรงงานแฝงทันที)

1. ห้ามกำหนดสิทธิการลา เช่น ลากิจ ลาป่วย ลาพักผ่อน หรือลาคลอด

2. ห้ามใช้คำว่า "เงินเดือน" หรือคำว่า "ค่าจ้างรายเดือน" ในสัญญา

3. ห้ามกำหนดเวลาทำงาน ในลักษณะที่ต้องลงเวลาเข้า-ออกงาน (เช่น ห้ามใช้ระบบสแกนนิ้วมือ หรือเซ็นชื่อเข้างาน)

4. ห้ามสั่งการ ในลักษณะควบคุมบังคับบัญชาเหมือนข้าราชการหรือลูกจ้าง (เช่น สั่งนอกเหนือ TOR หรือควบคุมพฤติกรรมทุกฝีก้าว)

5. ห้ามจ่ายเงินค่าตอบแทน หากผู้รับจ้างไม่ได้ส่งมอบผลงานหรือปริมาณงานในงวดนั้นๆ (จ่ายตามวันเวลาที่มานั่งไม่ได้ ต้องจ่ายตามชิ้นงานที่สำเร็จ)

ข้อควรดำเนินการ (สิ่งที่ต้องระบุใน TOR ให้ครบตาม ว 159)

การกำหนดหัวข้อใน TOR ต้องมุ่งเน้นที่ "ผลสำเร็จของงาน" (จ้างทำของ) โดยมีโครงสร้างดังนี้:

*

* ชื่อโครงการและลักษณะการจ้าง: ระบุให้ชัดเจนว่าเป็นงานจ้างเหมาบริการเพื่อทำภารกิจใดภารกิจหนึ่ง

* วัตถุประสงค์: ระบุความจำเป็นที่มุ่งเน้น "ผลสำเร็จของโครงการ" เป็นหลัก

* คุณสมบัติผู้ยื่นข้อเสนอ: ระบุคุณสมบัติเฉพาะที่จำเป็นต่อการทำงาน (เช่น มีใบอนุญาตขับขี่ หรือมีทักษะเฉพาะด้าน)

* ขอบเขตของงาน (Scope of Work): ต้องกำหนดเนื้อหางานและเป้าหมายในรูปของ "ปริมาณงาน" หรือ "ความสำเร็จของงาน" (สามารถระบุช่วงเวลาปฏิบัติงานได้ตามความเหมาะสมของภารกิจ เช่น ขับรถยนต์รับส่งในเวลาราชการ แต่เป้าหมายหลักคือภารกิจต้องสำเร็จ)

* กำหนดระยะเวลาส่งมอบงาน: ต้องซอยงวดงานให้ชัดเจน เช่น แบ่งจ่ายเงินตาม "งวดงาน" รวม 12 งวด (ไม่ใช้คำว่าจ่ายทุกสิ้นเดือน) โดยจะจ่ายเมื่อผู้รับจ้างส่งมอบผลงานประจำงวดครบถ้วน

* เกณฑ์การพิจารณาคัดเลือก: กำหนดเกณฑ์ตามความเหมาะสม (เช่น เกณฑ์ราคา หรือเกณฑ์ราคาประกอบคุณภาพ)

* อัตราค่าปรับ:

* หากไม่มาปฏิบัติงานตามข้อตกลง ให้กำหนดค่าปรับเป็น "รายวัน" (เช่น วันละ 300 บาท ตามดุลพินิจและลักษณะงาน)

* หากเป็นงานจ้างที่กำหนดผลสำเร็จรวมทั้งโครงการ ให้คิดค่าปรับเมื่อส่งมอบงานล่าช้ากว่ากำหนดในอัตราร้อยละ 0.1 ของมูลค่าสัญญา แต่ไม่ต่ำกว่าวันละ 100 บาท

*

เทคนิคการปรับถ้อยคำใน TOR (เลี่ยงข้อหาจ้างแรงงานแฝง)

ห้ามเขียนในลักษณะจ้างคนมาดำรงตำแหน่งหรือทำงานทั่วไป แต่ให้เจาะจงไปที่ "ตัวผลงาน" หรือ "บริการสนับสนุน" โดยเปรียบเทียบคำที่ควรใช้ ดังนี้:

*

* งานเอกสาร/ธุรการ

* คำที่ห้ามใช้: จ้างเหมาบริการปฏิบัติงานด้านธุรการ/คีย์ข้อมูล

* คำที่ถูกต้อง: จ้างบริการสนับสนุนงานบริหารงานบุคคล หรือ งานจัดทำเอกสารและบันทึกข้อมูล

* งานขับรถ

* คำที่ห้ามใช้: จ้างเหมาพนักงานขับรถยนต์ประจำกอง...

* คำที่ถูกต้อง: จ้างเหมาบริการขับรถยนต์ส่วนกลางเพื่อการขนส่งและเดินทาง

* งานทำความสะอาด

* คำที่ห้ามใช้: จ้างเหมาคนงานทั่วไป/นักการภารโรง

* คำที่ถูกต้อง: จ้างเหมาบริการทำความสะอาดอาคารและดูแลความเรียบร้อยพื้นที่

* งานเทคโนโลยี

* คำที่ห้ามใช้: จ้างเหมาบริการปฏิบัติงานด้านคอมพิวเตอร์

* คำที่ถูกต้อง: จ้างบริการสนับสนุนและบำรุงรักษาเพื่อความพร้อมใช้งานระบบคอมพิวเตอร์

*

3 เกณฑ์ที่ สตง. ใช้ตรวจสอบ "พฤติกรรมจริงในการทำงาน"

แม้ในสัญญาจะเขียนดีแค่ไหน แต่ถ้าหน้างานทำแบบนี้ สตง. ก็ชี้มูลความผิดได้ครับ:

1. การใช้อำนาจบังคับบัญชา: หัวหน้าห้ามสั่งงานนอกเหนือข้อตกลงใน TOR เช่น สั่งให้ไปล้างแก้วน้ำ หรือสั่งงานจิปาถะตามใจชอบ การสั่งงานต้องเป็นการสั่งให้ทำตามขอบเขตงานในสัญญาเท่านั้น

2. การนับเวลาและการจ่ายเงิน: ห้ามเบิกจ่ายเงินโดยใช้ใบลงเวลาเข้า-ออกงาน (Time attendance) มาเป็นหลักฐานเด็ดขาด! ให้เปลี่ยนมาใช้ "ใบส่งมอบงานและรายงานผลการปฏิบัติงานประจำงวด" เพื่อแสดงว่าได้รับเนื้องานครบถ้วนแล้วจึงจ่ายเงิน

3. เครื่องมือและอุปกรณ์: หากหน่วยงานรัฐจัดเตรียมคอมพิวเตอร์ โต๊ะทำงาน หรือรถยนต์ให้เนื่องจากเป็นเรื่องความปลอดภัยหรือระบบภายใน (เช่น ระบบสารบรรณอิเล็กทรอนิกส์) สามารถทำได้ แต่ใน TOR ต้องระบุให้ชัดเจนว่าเป็นการอำนวยความสะดวกเพื่อให้ผู้รับจ้างสามารถส่งมอบผลงานได้ตามเป้าหมาย ไม่ใช่การจัดโต๊ะประจำตำแหน่งให้ทำงานเหมือนพนักงานประจำ

สรุปส่งท้าย:

หากจะจ้างเหมาบริการบุคคลธรรมดา ให้เขียน TOR ว่าเป็นการ "จ้างบริการสนับสนุนงานด้าน... [ระบุชื่องาน]" แล้วแจกแจงปริมาณงานในแต่ละงวดให้ชัดเจน ส่งงานครบ-ตรวจรับ-จ่ายเงิน เท่านี้ก็ถูกต้องตามระเบียบพัสดุ ปลอดภัยทั้งคนทำและคนลงนามแน่นอนครับ!

cr.

เทพ พิทักษ์