รอยเลื่อนสะกาย - ยักษ์หลับแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ : สาเหตุแผ่นดินไหวที่ไทยและเมียนมา

 

 รอยเลื่อนสะกาย - ยักษ์หลับแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ : สาเหตุแผ่นดินไหวที่ไทยและเมียนมา
.
วันนี้ 28 มีนาคม พ.ศ. 2568 เวลา 13:20 น. เกิดแผ่นดินไหวรุนแรงขนาด 8.2 แมกนิจูด ในประเทศเมียนมา จุดศูนย์กลางอยู่ลึกลงไปประมาณ 10 กิโลเมตร ห่างจากอำเภอปางมะผ้า จังหวัดแม่ฮ่องสอน ประเทศไทย ประมาณ 326 กิโลเมตร แรงสั่นสะเทือนรับรู้ได้ในหลายพื้นที่ของประเทศไทย รวมถึงกรุงเทพมหานคร สร้างความตื่นตระหนกให้กับประชาชน
.
 รอยเลื่อนสะกาย : ยักษ์หลับที่ตื่นขึ้น

แผ่นดินไหวครั้งนี้เกิดจากการเคลื่อนตัวของ "รอยเลื่อนสะกาย" (Sagaing Fault) ซึ่งเป็นรอยเลื่อนขนาดใหญ่และมีพลังมากที่สุดแห่งหนึ่งในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยรอยเลื่อนนี้มีความยาวประมาณ 1,200 กิโลเมตร วางตัวในแนวเหนือ-ใต้ พาดผ่านกลางประเทศเมียนมา ครอบคลุมเมืองสำคัญหลายแห่ง เช่น มิตจีนา มัณฑะเลย์ ตองยี เนปิดอว์ พะโค ย่างกุ้ง
.
 ลักษณะของรอยเลื่อนสะกาย

รอยเลื่อนสะกายเป็นรอยเลื่อนชนิดระนาบเหลื่อมขวา (Right Lateral Strike-Slip Fault) หมายความว่าฝั่งตะวันตกของรอยเลื่อนเคลื่อนที่ขึ้นไปทางเหนือ ในขณะที่ฝั่งตะวันออกเคลื่อนที่ลงไปทางใต้ อัตราการเคลื่อนตัวเฉลี่ยของรอยเลื่อนนี้อยู่ที่ประมาณ 2 เซนติเมตรต่อปี ซึ่งแม้จะดูเป็นอัตราการเคลื่อนตัวที่น้อย แต่เมื่อสะสมพลังงานมานานหลายทศวรรษ ก็สามารถปลดปล่อยพลังงานมหาศาลออกมา ทำให้เกิดแผ่นดินไหวขนาดใหญ่
.
 แผ่นดินไหวรุนแรงจากรอยเลื่อนสะกายในอดีต

รอยเลื่อนสะกายเคยเป็นต้นเหตุของแผ่นดินไหวรุนแรงหลายครั้ง เช่น

 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2473 : แผ่นดินไหวขนาด 7.3 ที่เมืองพะโค ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตมากกว่า 500 คน

 ปี พ.ศ. 2493 : แผ่นดินไหวขนาด 8.0 ใกล้เมืองมัณฑะเลย์ สร้างความเสียหายรุนแรง ทำให้เจดีย์และสิ่งปลูกสร้างพังทลาย แรงสั่นสะเทือนรับรู้ได้ถึงภาคเหนือของไทย และกรุงเทพมหานคร
.
 ผลกระทบต่อประเทศไทย

เนื่องจากรอยเลื่อนสะกายอยู่ใกล้ประเทศไทย เมื่อเกิดแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ แรงสั่นสะเทือนสามารถส่งผลกระทบเป็นวงกว้าง โดยเฉพาะในภาคเหนือของไทย เช่น เชียงใหม่ เชียงราย ลำปาง และแม่ฮ่องสอน ซึ่งเป็นพื้นที่ที่อยู่ใกล้แนวรอยเลื่อนมากที่สุด
.
สำหรับแผ่นดินไหวขนาด 8.2 ที่เกิดขึ้นล่าสุด ประชาชนในกรุงเทพมหานครรายงานว่า รู้สึกถึงแรงสั่นสะเทือนเป็นเวลาหลายวินาที อาคารสูงในย่านธุรกิจอย่างสีลมและสาทรมีการแกว่งตัวเล็กน้อย ซึ่งทำให้บางคนต้องอพยพออกจากอาคารเพื่อความปลอดภัย
.
 อาฟเตอร์ช็อกและความเสี่ยงในอนาคต

หลังจากแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ครั้งนี้ นักธรณีวิทยาคาดว่า อาจมีอาฟเตอร์ช็อกตามมาในช่วงหลายวันหรือหลายสัปดาห์ข้างหน้า ซึ่งอาจมีขนาดตั้งแต่ 5.0-6.5 แมกนิจูด ส่งผลให้เกิดแรงสั่นสะเทือนเพิ่มเติม
.
ผู้เชี่ยวชาญยังเตือนว่า แผ่นดินไหวครั้งนี้เป็นสัญญาณว่ารอยเลื่อนสะกายยังคงมีพลังงานสะสม และอาจเกิดแผ่นดินไหวขนาดใหญ่อีกในอนาคต ดังนั้นควรมีการเฝ้าระวังอย่างต่อเนื่อง
.
 มาตรการรับมือและคำแนะนำ

 หากรู้สึกถึงแรงสั่นสะเทือน ให้อยู่ห่างจากหน้าต่างและสิ่งของที่อาจตกลงมา

 หากอยู่ในอาคารสูง ควรใช้โต๊ะหรือเฟอร์นิเจอร์ที่แข็งแรงเป็นที่หลบภัย

 ควรมีแผนฉุกเฉินสำหรับอพยพออกจากอาคารอย่างปลอดภัย

 ติดตามข่าวสารจากหน่วยงานทางการเพื่อรับข้อมูลล่าสุด
.
 สรุป

แผ่นดินไหวขนาด 8.2 ในเมียนมาครั้งนี้เป็นผลจากการปลดปล่อยพลังงานของรอยเลื่อนสะกาย ซึ่งเป็นรอยเลื่อนมีพลังที่สามารถก่อให้เกิดแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ได้บ่อยครั้ง แรงสั่นสะเทือนส่งผลกระทบถึงหลายพื้นที่ในประเทศไทย ทำให้ประชาชนรู้สึกถึงการสั่นไหว โดยเฉพาะในภาคเหนือและกรุงเทพมหานคร ดังนั้นประชาชนทุกคนจึงควรเฝ้าระมัดระวังและติดตามข่าวสารอย่างใกล้ชิด
#แผ่นดินไหว2568
#ขอใหปลอดภัย